Antik Kentte Düzenleme Çalışmaları Sürüyor
1990’lı yıllardan bu yana kazı çalışmaları süren Knidos, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan “Knidos Örenyeri Çevre Düzenleme ve Ziyaretçi Karşılama Merkezi Yapımı” projesi kapsamında yeni bir düzenlemeye gidiyor. Bu düzenlemenin en tartışmalı ayağı ise otopark genişletme çalışmaları oldu.
Bakanlık, antik kentlerde ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılamak için tuvalet, kafe gibi alanlar inşa ederken, bunların antik yapılar ile iç içe olması geri dönüşü olmayan zararlar oluşturabileceği endişesini doğuruyor. Bu kaygılara otoparkın da eklenmesi, tartışmaları daha da alevlendirdi.
“Kültür Varlığına Zarar Verilmedi”
Prof. Dr. Ertekin Doksanaltı
(Selçuk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi, Knidos Kazı ve Restorasyon Başkanı)
“Knidos’un en büyük sorunlarından biri, özellikle yaz aylarında artan ziyaretçi yoğunluğu nedeniyle yaşanan otopark sıkıntısı. Mevcut otopark alanı bu ihtiyaca cevap vermekte yetersiz kalıyor. Bu nedenle proje kapsamında otoparkın revize edilerek genişletilmesi planlandı. Tur otobüsleri ve özel araçlar için daha düzenli bir alan oluşturulacak.
Çalışmalar, arkeologlar denetiminde yürütüldü ve herhangi bir kültür varlığı zarar görmedi. Jeofizik araştırmalarla yüzey altında yapılaşma olmadığı tespit edildikten sonra kazılar tamamlandı. Herhangi bir yeni kazı veya genişletme çalışması yapılmadı. Tesviye için kullanılan toprak sadece Knidos’un kendi kazı sahasından çıkarılan malzeme ile sağlandı.
Knidos’un konumu itibarıyla başka bir otopark alanı oluşturmak mümkün değil. Kent, Datça Yarımadası’nın en uç noktasında yer alıyor ve en yakın modern yerleşim ile arasında 8 kilometre mesafe bulunuyor. Yamaç ve dağlık topografyası nedeniyle yeni bir alan belirlemek imkânsız.”
“Antik Kentlerin İçine Otopark Yapılmamalı”
Nezih Başgelen
(Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Yöneticisi, Arkeolog-Editör)
“Arkeolojik sit alanlarında en büyük sorunlardan biri kontrolsüz araç girişleri. Türkiye’de, ziyaretçiler tarihi alanlara arabalarıyla en yakın noktaya kadar ulaşmak istiyor. Bu durum zamanla arkeolojik alanlara zarar veriyor. Knidos gibi benzersiz bir ören yeri için batıdaki örnekler dikkate alınmalı ve alternatif çözümler geliştirilmelidir.
Knidos’ta yapılması gereken, otoparkı antik kentin dışında planlamak ve ziyaretçileri kontrollü bir şekilde alana taşımaktır. Göbeklitepe örneği gibi bir uygulama burada da hayata geçirilebilir. Knidos’un özel koşulları göz önüne alınarak, hem karadan hem de denizden ziyaretçi ulaşımına yönelik çözümler geliştirilebilir. Daha fazla zarar verilmeden bu konunun uzmanlarla birlikte yeniden değerlendirilmesi gerekiyor.”
Tarihi Dokuyu Koruma Çağrısı
Knidos, sahip olduğu arkeolojik miras ve çifte limanıyla tarih boyunca önemli bir merkez oldu. Ancak artan ziyaretçi sayısı ve buna bağlı gelişen ihtiyaçlar, koruma ve kullanım dengesini tartışmaya açıyor. Uzmanlar, çözüme yönelik daha kapsamlı ve sürdürülebilir planlamaların yapılması gerektiğini vurguluyor.
KAYNAK https://pinkymedya.com/2025/03/25/knidostaki-otopark-duzenlemesi-tartisma-yaratti/